Ekim 2025’te COMET ekibi, LiCSAR ürünlerinin barındırıldığı JASMIN altyapısında kapsamlı bir veri göçü gerçekleştirdi. Bu göç, uzun vadeli depolama performansını iyileştirmeye yönelik yerinde bir adım olmakla birlikte, LiCSBAS kullanıcıları için beklenmedik bir yan etki doğurdu: LiCSBAS01_get_geotiff.py betiği ile interferogram indirme işlemleri ya zaman aşımı hatası veriyor ya da boş interferogram listesi döndürüyordu.
Resmi duyuruda önerilen yedek dizin yolu (LiCSAR_products.future) .tif dosyaları için 404 hatası döndürüyordu, yani pratikte kullanılamaz durumdaydı. Sorunu birkaç gün boyunca sistematik olarak incelediğimde, durumun tek bir URL değişikliğiyle çözülemeyecek kadar katmanlı olduğunu gördüm.
Üç Farklı Veri Katmanı, Üç Farklı Erişim Yolu
Göç sonrası LiCSAR verileri aslında üç farklı durumda bulunuyordu. Henüz göç edilmemiş veya çok güncel veriler orijinal LiCSAR_products/ dizininde hâlâ erişilebilirdi; ancak bu dizin artık çerçeve başına yalnızca yaklaşık 66 interferogram çifti barındırıyordu. Göç sonrası üretilen yeni veriler (2025 ve sonrası) LiCSAR_products.public/ dizininde doğrudan GeoTIFF dosyaları olarak mevcuttu ve burada çerçeve başına 3.000’den fazla interferogram çifti yer alıyordu. Ancak 2023 öncesi eski arşiv verileri için .public dizininde yalnızca XML meta veri ve .metadata dosyaları bulunuyordu; gerçek GeoTIFF dosyaları ise CEDA arşivinde (dap.ceda.ac.uk) saklanıyordu ve bu dosyalara yalnızca XML içindeki Atom <link rel="enclosure"> öğesi ayrıştırılarak ulaşılabiliyordu.
Tek bir URL stratejisinin bu üç senaryoyu birden karşılaması mümkün değildi.
Çözüm: 3 Katmanlı Otomatik URL Çözümleme
Bu sorunu çözmek için LiCSBAS’ın orijinal deposunu fork ederek üç katmanlı (3-tier), şeffaf ve otomatik bir URL çözümleme mekanizması geliştirdim. Sistem şu mantıkla çalışıyor:
İlk olarak orijinal LiCSAR_products/ dizinine 30 saniyelik zaman aşımlı bir HEAD isteği gönderiliyor. Eğer HTTP 200 yanıtı dönerse bu URL kullanılıyor. Döndüğü takdirde ikinci katman olan LiCSAR_products.public/ dizinine geçiliyor ve aynı doğrulama yapılıyor. Bu dizinde doğrudan .tif dosyası mevcutsa (yani göç sonrası üretilmiş yeni veriyse) bu URL tercih ediliyor. Eğer .public dizininde .tif yerine yalnızca .xml ve .metadata dosyaları varsa — ki eski arşiv verileri için durum tam olarak bu — üçüncü katman devreye giriyor: .tif.xml dosyası çekiliyor, XML içindeki Atom yapısı ayrıştırılıyor ve CEDA arşivindeki gerçek GeoTIFF URL’si çıkartılıyor. Tüm bu süreç kullanıcıya tamamen şeffaf biçimde gerçekleşiyor; herhangi bir parametre ayarı ya da URL düzenlemesi gerekmiyor.
Yapılan Değişiklikler
Değişiklikler dört ana dosyada yoğunlaştı. LiCSBAS_tools_lib.py dosyasına resolve_url() (sayfa düzeyinde 2 katmanlı çözümleme), extract_url_licsar() (dosya düzeyinde 3 katmanlı çözümleme) ve _extract_ceda_url_from_xml() (XML→CEDA ayrıştırıcı) fonksiyonları eklendi; tüm HTTP isteklerine 30 saniyelik zaman aşımı ve hata yakalama mekanizması getirildi. LiCSBAS01_get_geotiff.py dosyasında fetch_listing() fonksiyonu her iki dizini de kontrol ederek daha fazla sonuç döndüren kaynağı tercih edecek şekilde güncellendi; ayrıca boş interferogram listesinde IndexError yerine düzgün bir çıkış mekanizması eklendi. LiCSBAS_get_eqoffsets.py dosyasında meta veri erişimi resolve_url() fonksiyonuna yönlendirildi. LiCSBAS_meta.py dosyasında sürüm numarası 1.15.2 olarak güncellendi.
Doğrulama
Çözümü Orta Anadolu üzerindeki 094D_04913_101213 çerçevesinde, 2018 yılına ait alçalan yörünge (descending) verileriyle test ettim. Test sonuçları şunları doğruladı: LiCSAR_products.future/*.tif → 404 (kullanılamaz), .public/ dizinindeki eski çiftler → yalnızca XML ve metadata (GeoTIFF yok), .public/ dizinindeki yeni çiftler → doğrudan .tif mevcut, CEDA arşivi (XML ayrıştırma yoluyla) → HTTP 200, doğru dosya boyutu. İndirme işlemleri uçtan uca sorunsuz çalışıyor.
Açık Kaynak Katkısı
Bu düzeltme, LiCSBAS’ın orijinal comet-licsar/LiCSBAS deposunun fork’u olarak GitHub’da yayımlandı. GPLv3 lisansı altında sunulmaktadır. Mevcut bir LiCSBAS kurulumuna remote olarak eklenebilir:
git remote add bcankara https://github.com/bcankara/LiCSBAS.git
git fetch bcankara
git checkout bcankara/mainLiCSBAS, InSAR zaman serisi analizinde dünya genelinde yaygın olarak kullanılan kritik bir araçtır (Morishita vd., 2020). Sentinel-1 verilerine dayalı yer yüzeyi deformasyon çalışmaları yürüten araştırmacılar için veri erişimindeki bu tür altyapısal kırılmalar, iş akışını doğrudan etkileyen ciddi engellerdir. Bu katkının, LiCSAR veri göçünden etkilenen araştırmacılara faydalı olmasını umuyorum.
Kod ve detaylı dokümantasyon: https://github.com/bcankara/LiCSBAS
Referanslar
Morishita, Y.; Lazecky, M.; Wright, T.J.; Weiss, J.R.; Elliott, J.R.; Hooper, A. LiCSBAS: An Open-Source InSAR Time Series Analysis Package Integrated with the LiCSAR Automated Sentinel-1 InSAR Processor. Remote Sens. 2020, 12, 424. https://doi.org/10.3390/RS12030424
Lazecký, M.; Spaans, K.; González, P.J.; Maghsoudi, Y.; Morishita, Y.; Albino, F.; Elliott, J.; Greenall, N.; Hatton, E.; Hooper, A.; Juncu, D.; McDougall, A.; Walters, R.J.; Watson, C.S.; Weiss, J.R.; Wright, T.J. LiCSAR: An Automatic InSAR Tool for Measuring and Monitoring Tectonic and Volcanic Activity. Remote Sens. 2020, 12, 2430. https://doi.org/10.3390/rs12152430
#InSAR #LiCSBAS #LiCSAR #Sentinel1 #SAR #RemoteSensing #Geodesy #OpenSource #EarthObservation #Python #Geomatics #Deformation #TimeSeries #CEDA #JASMIN
